İnsan

İnsan yer yüzünün çok yönlü, çok tehlikeli ve en akıllı yaratığıdır. Biyolojik olarak memeli hayvanlara dahildir, tam olarak söylersek, Primatlar sınıfindandır. İnasnların, zengin hayvanlar aleminde en yakın akrabaları, şempanzeler, goriller ve oran- gutanlardır. (Şempazeler gorillere göre insanların daha yakın akrabalarıdır) Biyolojik olarak insanların isimleri şöyle söylenir; Homo sapiens- ( akıllı, anlayışlı, mantıklı, rasyonel insanlar.)

İlk tahmin edilen insan ataları olan yaratıklar üç veya beş milyon yıl önceye dayandığı tahmin edilmektedir. Onlar arka bacakları üzerinde yürüdüler. Daha sonra elleri serbest kaldı. Uzun parmakları ve baş parmakları onlara karşı koyma ve bir silah olarak kullanmasına olanak veriyordu. Ayakta dik olarak kalmada ve bunun hareketliliğinde ısrarlı olmaları, alet ve silah kullanlmaları ve kocaman bir beyne sahip olmaları, onları maymunlardan ayıran önemli farklılıklarıdır. İnsana ulaşmadan önceki o insanlar arasında, çok farklı ve zenğin tipler vardı ve bunların bazıları kendilerini zaman içerisinde geliştirdiler ve sonradan bilinemeyen sebeplerden dolayı öldüler.

Bundan bir milyon yıl önce, bir insan tipi kendini geliştirdi. Bililmsel olarak bu Homo erectus – dik, doğru, ayakta yürümeyi muhafaza eden insan olarak tanımlandı. O öngelişimini saglayan ve Homo sapiense ulaştıran akıllı anlayışlı, mantıklı insana dönüştürdü.
Neandertaler, yüz bin yıl önce avrupada yaşayan, Homo sapiensle parelel gelişim göstermiştir. Büyük olasılıkla 35000 yıl önce modern insan tipi bu insanlardan oluşmuştur. Bugünkü bütün ırkların bu insanlardan meydana geldiği var sayılmaktadır.

Beynin gelişimi ve onun ruhsal kabiliyetleri, diğer bütün hayvanlar üzerinde, insanların üstün kılındığı düşünülmektedir. O insanlar ve günümüz insanına göre vucut olarak zayıftı. İnsanların keskin pençeleri ve tırnakları ve dişleri yoktu, çevik- atik değillerdi, ve diğer zayıf hayvanlar gibi, uzun süreç içerisinde o kadar çabuk çoğalıp, fazlalaşamadılar. Vahşi hayvanlara karşı, doğal felaketlere karşı ve bununla birlikte dünyadaki doğal değişikliklere karşı, akıllılıklarını ortaya koyabildiler. Ates, giysileri ve baraka evleri onları soguklara karşı korudu. Kendilerinden çok güçlü hayvanlara karşı, silahı kullanmaya müsayittiler. Önder olan insanlar bir birlerinin deney ve tercübelerini paylaştılar ve bilgilerini nesilden nesile taşıdılar ve de biriktirdiler. İnsanlar için çok önemliydi; akıllı olmak, tedbirli, ihtiyatlı, dirayetli olamak ve bu keskin parçalayan dişlerinin olmasından daha önemlidir.

İnsanlar öyle bir durum içerisindedir ki; Afrika içerisinde ki yağmur ormanlarında ve kutuplardaki buzul bölgelerde ve taş devrinden kalma magralarda ve gökdelenlerle kurulmuş modern şehirlerde yaşıyorlar. Bütün her yerde de yaşamlarını başarılı bir şekilde organize edebiliyorlar. Bu başarı aynı  zamanda insana yüksek bir cesaret kazandırmıştır. Bizler çogunlukla inanıyoruz ki; dünya sadece bizler için var edilmistir ve öyle ki, bizimle birlikte yaşayan canlılar, bitkiler, hayvanları ceza almadan onları zehirleyebilir ve yağmalayabilirler. Bununla birlikte görebildigimiz, bizler dahi bu doğanın bir parçası  olduğumuz ve bizlerin de ona muhtaç olduğumuzdur. Doğal hayatın insana ihtiyacı yoktur .

*******

İnsan hakkı

Bütün insanların tanınan temel haklarından sayılmaktadır. Buna devlet de dahil olmak üzere hiç kimse onun elinden gaspedemez, yagmalayamaz. Bu hak insan hakkı olarak isimlendirilir..
Bu haklar içerisinde, insanın eminiyeti ve özgürlüğü de vardır. Her  insan başka bir insanın sahip olduğu özel eşyasını ve malını dikkate almalıdır. Her insanın kendisine uygulanan baskılara karşı kendisini koruması ve müdafa etme hakkı vardır. Her insanın yasaların verdiği çerçevede nasıl ve nerede isterse hayatını düzenleme ve çalışma hakkı vardır. Her insanın kendi düşüncesini açık ve rahat bir şekilde özgürce söyleyebilmelidir.
Hiçbir kimsenin mensup olduğu halkından dolayı ve politik düşüncesinden dolayı, veyahut dini inançlarından dolayı zarara ve ziyana sokmaya ve mağdur etmeye hakkı yoktur. İnsan hakları demokratik ülkelerin yasalarında sağlam bir şekilde belirlenmiştir.

***

Yaşar Yeşil
Çeviri.. Das großose Kinder Lexikon
 (Büyük Çocuk Ansiklopedisi)

30.9.2008